Białoruskie moce produkcyjne peletu budowano z myślą o rynku Unii Europejskiej. Po sankcjach nałożonych na produkty przemysłu drzewnego producenci utracili podstawowy zbyt, a państwo zajęło się tworzeniem popytu krajowego.
Narzędziem stał się Dekret Prezydenta nr 475 z 30 grudnia 2024 roku: obywatelom zwracane jest 40% kosztu kotła na pelet, jednak nie więcej niż równowartość 120 jednostek bazowych. Warunek ma charakter zasadniczy — urządzenie musi zostać wyprodukowane na Białorusi lub w państwach EAEU. Tryb wypłat uszczegółowiła uchwała Rady Ministrów nr 346 z 23 czerwca 2025 roku, a mechanizm ruszył 1 lipca 2025 roku; rekompensata przysługuje jednorazowo na jeden budynek mieszkalny.
Dynamika pokazuje, że rozwiązanie działa. Zużycie peletu wzrosło z 44 tys. ton w 2024 roku do 72 tys. ton w 2025, a na 2026 rok wyznaczono poziom 130 tys. ton. Zakupy przez gospodarstwa domowe zwiększyły się w ciągu roku z 1,84 do 4,8 tys. ton, choć w strukturze ogrzewania domowego drewno opałowe nadal zajmuje około 87%. Kierunek zapisano w programie państwowym „Zrównoważona energetyka i efektywność energetyczna” na lata 2026–2030.
Co to oznacza w praktyce?
Wymóg pochodzenia urządzeń z EAEU zamyka ten program dla europejskich producentów kotłów, a obwarowania sankcyjne izolują białoruski pelet od rynku UE. Praktyczna wartość tego przypadku leży gdzie indziej: pokazuje on, w jakim tempie rośnie popyt gospodarstw domowych na pelet, gdy państwo dotuje przejście na to paliwo — a analogiczny scenariusz rozwija się obecnie w Mołdawii.
Źródła: president.gov.by; Departament ds. Efektywności Energetycznej RB; Ministerstwo Leśnictwa RB